Ortodoncja

Ortodoncja (z greki: „orthos” – prosty i „odous” – ząb) jest dziedziną stomatologii zajmującą się profilaktyką i leczeniem wad zgryzu oraz wad szczękowo-twarzowych.

Leczenie ortodontyczne ma na celu:

• poprawę warunków zgryzowych (międzyzębowych) – co prowadzi do korzystnych, „odmładzających” zmian twarzy,
• ułatwienie higieny zębów,
• wywieranie korzystnego wpływu na dziąsło i przyzębie,
• poprawę wyglądu twarzy (jej symetrii i proporcji).

Niegdyś leczeniem tym obejmowano jedynie dzieci. Obecnie wiek nie jest żadnym ograniczeniem, czy przeciwwskazaniem w leczeniu. W przeszłości ortodoncja ograniczała się w znacznej mierze do stosowania aparatów ruchomych. Wraz z rozwojem materiałoznawstwa i metod leczenia, ortodonci mają do dyspozycji pełen wachlarz możliwości leczniczych, za każdym razem indywidualnie opracowanych dla pacjenta. Obecnie stosowane są zarówno różne typy aparatów ruchomych, jak i coraz bardziej popularne aparaty stałe.

Przypadek każdego pacjenta rozpatrywany jest indywidualnie, a planowane leczenie jest skrupulatnie analizowane przez kilku lekarzy tak, aby wybrać najbardziej optymalną metodę leczenia.

Kiedy udać się na pierwszą wizytę ortodontyczną?

Pierwsza konsultacja ortodontyczna powinna się odbyć najpóźniej wraz z początkiem wyrzynania się zębów stałych, tj. ok. 6-7. roku życia(jeżeli wcześniej nie zostały stwierdzone nieprawidłowości). Wcześnie zdiagnozowane wady umożliwiają szybsze wyleczenie, wymagają mniejszego nakładu finansowego oraz często wiążą się z brakiem konieczności leczenia w późniejszym czasie. W wieku dziecięcym często stosuje się aparaty ruchome oraz proste ćwiczenia, jednak wymaga to systematyczności, samodyscypliny oraz współpracy pomiędzy dzieckiem, rodzicami i lekarzem.

Nieprawidłowości wskazujące na potrzebę konsultacji ortodontycznej u dzieci:

• złe nawyki (obgryzanie paznokci, ołówka, ssanie palca, smoczka, zbyt długie picie z butelki),
• oddychanie przez usta,
• stale otwarta buzia podczas snu lub zabawy,
• asymetryczne rysy twarzy,
• nadmiernie wysunięta lub cofnięta bródka,
• przedwczesna utrata zębów mlecznych,
• opóźnione wyrzynanie zębów,
• nieprawidłowe ustawienie zębów,
• nieprawidłowa mowa,
• jednostronne żucie.

Jak wygląda pierwsza wizyta dziecka u ortodonty?

Wizyta konsultacyjna rozpoczyna się od zrobienia szczegółowego wywiadu medycznego. Następnie lekarz omawia wraz z rodzicami ich oczekiwania dotyczące efektów, metod i czasu leczenia.

Po wstępnym badaniu małego pacjenta lekarz odpowiednio przedstawia możliwe warianty leczenia ortodontycznego, planowany czas leczenia i koszty z tym związane. Tłumaczy w jasny i klarowny sposób poszczególne etapy leczenia.

Dla pełnej diagnostyki, oceny wad zgryzu oraz ustalenia indywidualnego planu leczenia niezbędne jest wykonanie dwóch, a czasami trzech zdjęć rentgenowskich:

• zdjęcia pantomograficznego (panoramicznego)
• zdjęcia cefalometrycznego (bocznego czaszki)
• zdjęcia PA (w projekcji tylno-przedniej)

Zdjęcia te można wykonać w Holistycznym Centrum ARTIMEDICA, najlepiej przed zaplanowaną wizytą konsultacyjną u lekarza ortodonty. Prosimy odpowiednio wcześniej umówić się na wykonanie zdjęć.

W kolejnym etapie na specjalnych kolorowych łyżkach pobierane są wyciski ortodontyczne dolnego oraz górnego łuku zębowego, z których odlewa się gipsowe modele diagnostyczne. Umożliwiają one w późniejszym czasie porównanie postępów leczenia.

Na zakończenie wizyty każdy dzielny pacjent dostaje zasłużoną nagrodę-niespodziankę! 🙂 

Jak im zapobiegać? Kiedy można zdiagnozować i zacząć leczyć?

• W okresie niemowlęcym i poniemowlęcym należy zwrócić uwagę na prawidłowe ułożenie dziecka podczas snu i karmienia, unikać zbyt długiego trzymania smoczka lub palca w buzi
• Stan zdrowia zębów mlecznych wpływa na stan uzębienia stałego. Mleczaki są niezbędne do żucia pokarmu, właściwego rozwoju mięśni, aparatu mowy, a także utrzymują przestrzeń dla zębów stałych, zapobiegając tworzeniu się nieprawidłowych kontaktów międzyzębowych. Przedwcześnie utracone zęby mleczne mogą być powodem powstawania wad zgryzu, zwiększają ryzyko rozwoju próchnicy i chorób przyzębia
• W okresie uzębienia mlecznego i jego wymiany należy zwracać uwagę na to, aby dziecko podczas snu i zabawy oddychało przez nos. Istotne znaczenie ma skład pokarmów, ale także ich konsystencja (jedzenie nie może być zbyt miękkie i rozdrobnione)
• Wady zgryzu można zaobserwować już po pojawieniu się kilku pierwszych zębów. Leczenie na tym etapie polega głównie na ćwiczeniach wzmacniających czynność mięśni

Nieprawidłowości wskazujące na potrzebę konsultacji ortodontycznej u dorosłych:

• nieprawidłowe ustawienie zębów,
• asymetria twarzy,
• nieprawidłowo wysunięta lub cofnięta bródka,
• zgrzytanie zębami,
• jednostronne żucie,
• częste bóle i zawroty głowy,
• bóle stawów skroniowo-żuchwowych,
• problemy periodontologiczne,
• konieczność zmiany ustawienia zębów m.in. przed leczeniem protetycznym.

Jak wygląda pierwsza wizyta u ortodonty?

Wizyta konsultacyjna zaczyna się od zebrania dokładnego wywiadu medycznego. Lekarz szczegółowo omawia oczekiwania pacjenta odnośnie metody, czasu oraz efektów leczenia.

Po wstępnym badaniu lekarz przedstawia możliwe warianty leczenia ortodontycznego, planowany czas leczenia i koszty z nim związane. Tłumaczy w jasny i klarowny sposób poszczególne etapy leczenia na drodze do „zbudowania” pięknego i zdrowego uśmiechu.

Dla pełnej diagnostyki, oceny wad zgryzu oraz ustalenia indywidualnego planu leczenia niezbędne jest wykonanie modeli diagnostycznych oraz dwóch zdjęć rentgenowskich:

• zdjęcia pantomograficznego (panoramicznego),
• zdjęcia cefalometrycznego (bocznego czaszki).

Zdjęcia te można wykonać w Centrum ARTIMEDICA, najlepiej przed zaplanowaną wizytą konsultacyjną u lekarza ortodonty. Prosimy odpowiednio wcześniej umówić się na wykonanie zdjęć.

Leczenie ortodontyczne bezwzględnie wymaga uprzedniego leczenia zachowawczego zębów oraz kontroli przyzębia.

Każdy pacjent postrzegany jest indywidualnie, a planowane leczenie jest skrupulatnie analizowane przez kilku lekarzy tak, aby wybrać najbardziej optymalną metodę.

Na podstawie dokładnej analizy zebranych materiałów przygotowywany jest indywidualny plan leczenia. Zawarte są w nim informacje na temat diagnozy oraz strategii leczenia, czyli rodzaju aparatu, procedur, udziału innych specjalistów, przewidywanego czasu leczenia, kosztów oraz zabezpieczenia wyników leczenia.

Główne kryteria, które decydują o wyborze odpowiedniej metody leczenia to:

• rodzaj wady,
• koszty,
• czas leczenia,
• estetyka.

Aparaty ruchome

Stosowane są głównie u dzieci z uzębieniem mlecznym lub mieszanym (zęby mleczne i stałe). Skuteczne leczenie ortodontyczne za pomocą aparatów ruchomych wymaga bezwzględnie systematyczności, samodyscypliny oraz współpracy pomiędzy małym pacjentem, rodzicami i lekarzem.

Na podstawie pobranych na pierwszej wizycie wycisków, w pracowni przygotowywane są indywidualnie dopasowane aparaty. Mają one postać kolorowych płytek akrylowych połączonych z metalowymi elementami (klamry, sprężyny, śruby oraz łuki).

Po drobnych korektach i po dokładnym instruktażu stosowania, pacjent otrzymuje swój piękny, wielokolorowy aparat. Czas leczenia uwarunkowany jest rodzajem wady, wiekiem pacjenta, a co za tym idzie także i podatnością zgryzu na zmiany, ale w szczególności zależy od systematyczności noszenia aparatu.

Należy pamiętać o skrupulatnym wykonywaniu wszystkich czynności zaleconych przez lekarza oraz o wyznaczonych wizytach kontrolnych co 5-6 tygodni w celu oceny postępów leczenia.

Aparat ruchomy należy:

• nosić przez określoną przez lekarza ortodontę liczbę godzin,
• aktywować według zaleceń lekarza,
• dokładnie czyścić za pomocą szczoteczki oraz przechowywać w suchym pojemniczku.

Aparaty ruchome mogą także posłużyć jako utrwalenie efektów leczenia za pomocą aparatów stałych. W tym przypadku także należy pamiętać o systematyczności, aby zapobiec nawrotom wady.

Aparaty stałe

U dzieci, aparat stały cienkołukowy może zostać założony dopiero, gdy mają wszystkie zęby stałe.

U osób starszych nie ma żadnych ograniczeń wiekowych, jednak ze względu na zakończony rozwój kości, do leczenia niektórych typów wad konieczna jest w niektórych przypadkach interwencja chirurga.

Największą popularnością cieszą się tradycyjne aparaty stałe, tzw. metalowe. Składają się one z przyklejonych do zębów metalowych zamków, pierścieni i łuków, które zamocowane są za pomocą kolorowych ligatur (gumeczek). Podczas comiesięcznych wizyt kontrolnych aparat jest aktywowany, co daje ogromne pole do popisu dla pacjentów, gdyż każdy może stworzyć swój własny, niepowtarzalny wygląd aparatu poprzez dobór barwnych ligatur zmienianych podczas wizyty.

Leczenie za pomocą aparatów stałych zapewnia komfort zarówno dla młodych pacjentów, jak i dla ich rodziców, gdyż nie jest już konieczna rygorystyczna kontrola czasu noszenia aparatu. Całodobowa praca aparatu ortodontycznego umożliwia szybsze i bardziej efektywne leczenie.

Aparat stały kryształowy i porcelanowy

Zamki ceramiczne dobierane są do koloru zębów pacjentów, dzięki czemu są niewidoczne dla rozmówców.

W zamkach stosuje się zwykle standardowe łuki metalowe, jednak istnieje możliwość wymiany ich na łuki powlekane, czyli takie, które również mogą zostać dobrane do koloru zębów.

Zamki kryształowe wykonane są z idealnie przeźroczystego szafiru, dzięki czemu zapewniają jeszcze większy komfort i estetykę.

Aparat lingwalny

Zamki w aparacie lingwalnym przyklejone są po językowej lub podniebiennej stronie koron zębów, stąd są całkowicie niewidoczne dla rozmówcy. Aparaty te wykonywane są głównie ze złota oraz projektowane są według indywidualnych potrzeb pacjenta, z tego względu należy się liczyć z większym kosztem leczenia.

Kontakt aparatu bezpośrednio z językiem powoduje początkowo dyskomfort i może wiązać się z trudnościami w mówieniu, które zanikają jednak po czasie adaptacji pacjenta do aparatu.

Aparat Herbsta

Aparat Herbsta jest na stałym złożonym aparatem ortodontycznym, odlewanym indywidualnie dla każdego pacjenta.

Stosowany jest głównie przy leczeniu tyłozgryzów (cofnięta bródka i żuchwa). Aparat Herbsta ma postać metalowych rurek mocowanych do pierścieni stałego aparatu za pomocą śrubek. Stale działająca siła powoduje wysunięcie żuchwy, zmieniając jej relację do szczęki. Aparat dobroczynnie wpływa na mięśnie narządu żucia, staw skroniowo-żuchwowy oraz pozwala przywrócić bardziej atrakcyjne rysy twarzy. Aparat mocowany jest na okres od kilku do kilkunastu miesięcy w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta.

Adaptacja do aparatu przebiega pomyślnie, chociaż ze względu na obecność rurek ograniczone są boczne ruchy żuchwy.

Przerzut podniebny

Przerzut podniebienny (łuk podniebienny, TPA – ang. Trans Palatal Arch) należy do aparatów grubołukowych (wykonywanych z drutu o średnicy 0,9 mm). Ma kształt łuku przebiegającego zgodnie z wypukłością podniebienia (ale nie dotykając go), łącząc obustronnie pierwsze lub drugie stałe trzonowce szczęki.

Łuk podniebienny służy do stabilizacji zakotwienia zębów lub ich aktywnego przesuwania. Przerzut podniebienny znajduje szerokie zastosowanie jako samodzielny aparat leczniczy lub jako aparat pomocniczy w połączeniu z prawie wszystkimi technikami aparatów stałych.

Maska twarzowa

Maska twarzowa (maska Delaire’a) to wyciąg zewnątrzustny stosowany łącznie z aparatem stałym lub ruchomym. Maska składa się z metalowej ramy, do której przymocowane są podpórki opierające się o czoło i o bródkę. Na wysokości warg do szkieletu przymocowane są metalowe wąsy, o które zahaczane są wyciągi elastyczne, wewnątrzustnie zahaczane o elementy aparatu. Maska twarzowa stosowana jest przede wszystkim u dzieci, najlepiej przed ich skokiem wzrostowym (u chłopców 12-13 lat, u dziewczynek 10-12 lat). Wyciąg służy do doprzedniego przemieszczenia górnych zębów, u rosnących dzieci może też działać ortopedycznie, pobudzając wzrost doprzedni szczęki. Maska twarzowa stosowana jest w niedorozwoju kości szczęk oraz w wadach doprzednich.

Płytka rozklinowująca

Płytka rozklinowująca to płytka podnosząca zgryz, potrzebna w przypadkach, gdy zgryz jest zbyt głęboki (dolne zęby przykryte przez górne) bądź w przypadku gdy górne zęby „schowane” są za dolnymi. Pomaga prawidłowo ustawić zęby, skorygować zgryz bez niebezpieczeństwa zerwania przez pacjenta zamków.

Aparat HYRAX

Aparat typu HYRAX składa się z pierścieni montowanych wokół zębów, metalowej konstrukcji połączonej za pomocą śrubki. To właśnie poprzez aktywowanie tego ostatniego elementu zgodnie z zaleceniami lekarza dochodzi do poszerzenia szczęki oraz wytworzone zostaje miejsce na prawidłowe wprowadzenie stłoczonych zębów do łuku.

Aparat Hyrax, poprzez poszerzenie szczęki, powoduje rozsunięcie się dna jamy nosowej, a to ma pozytywny wpływ na czynności oddychania.

Początkowo pacjent może odczuwać dyskomfort oraz problemy z mówieniem. Po około tygodniu od montażu aparatu dolegliwości te powinny ustąpić.

W pierwszym etapie leczenia pomiędzy górnymi jedynkami zauważyć można „przerwę” (tzw. diastema), która jest efektem rozszerzenia szwu podniebiennego i zamykana w następnym etapie leczenia.

W celu pełnej kontroli postępów leczenia zaleca się wizyty w odstępach co 2 tygodnie.

Kilka miesięcy po założeniu aparatu, po uzyskaniu zadowalających efektów i ich utrwaleniu, możliwy jest demontaż aparatu oraz dalsze leczenie ortodontyczne.

Poszerzenie szczęki lub żuchwy zdecydowanie poprawia wygląd i symetrię twarzy, niweluje jedną z przyczyn wad wymowy oraz tworzy właściwe stosunki zgryzowe.

Miniimplanty

Mikroimplanty (miniimplanty, implanty ortodontyczne) to kilkumilimetrowe śruby (6 mm) umieszczane w kości szczęk, pozwalające na szybsze przesunięcia zębowe w szczególnych sytuacjach.

Mikroimplant tworzy tzw. jednostkę maksymalnego zakotwienia umożliwiającą szybsze przemieszczanie pojedynczych zębów lub ich grup. Umieszczenie mikroimplantu w kości odbywa się podczas rutynowej wizyty ortodontycznej w znieczuleniu miejscowym. Po zakończeniu danej fazy leczenia implant ortodontyczny usuwany jest z kości także bezboleśnie, w znieczuleniu miejscowym.

Przygotowanie zębów przed leczeniem

Przed rozpoczęciem leczenia ortodontycznego niezwykle ważne jest odpowiednie przygotowanie jamy ustnej. Wszystkie zęby powinny być wyleczone z próchnicy, a dziąsła wolne od stanów zapalnych. Zaleca się również wykonanie profesjonalnej higienizacji, obejmującej scaling (usunięcie kamienia nazębnego) oraz piaskowanie (oczyszczenie powierzchni zębów z osadów i przebarwień).

Dzięki tym działaniom aparat ortodontyczny będzie mógł prawidłowo przylegać do powierzchni zębów, co zwiększa komfort podczas montażu oraz skuteczność całego leczenia. Warto również zadbać o aktualne zdjęcia diagnostyczne, jeśli lekarz ortodonta je zaleca, aby plan leczenia był jak najbardziej precyzyjny.

Pierwsze dni po montażu aparatu

Pierwsze dni po założeniu aparatu ortodontycznego to czas adaptacji jamy ustnej do nowych elementów i delikatnych sił ortodontycznych. Pacjent może odczuwać:

• uczucie nacisku na zęby,

• wrażliwość podczas gryzienia,

• lekkie podrażnienie policzków lub warg.

Objawy te zwykle ustępują po 3–7 dniach.

Wskazówki praktyczne:

• Spożywać miękkie lub płynne posiłki przez pierwsze dni.

• Stosować wosk ortodontyczny na elementy aparatu podrażniające śluzówkę (znajduje się w pakiecie startowym ARTIMEDICA).

Codzienna higiena z aparatem ortodontycznym

Prawidłowa higiena jamy ustnej jest kluczowa dla uniknięcia próchnicy i odwapnień szkliwa.

W przypadku aparatu stałego:

• Powierzchnie zębów niepokryte zamkami szczotkujemy tradycyjną szczoteczką.

• Powierzchnie z zamkami oczyszczamy szczoteczką ortodontyczną lub jednopęczkową.

• Przestrzenie międzyzębowe najlepiej czyścić nicią dentystyczną lub szczoteczką międzyzębową.

• Warto stosować irygator wodny, który usuwa resztki pokarmu w trudno dostępnych miejscach.

• Zęby należy szczotkować po każdym posiłku, a jeśli nie jest to możliwe – przepłukać jamę ustną wodą lub płynem do higieny.

Dla pacjentów z aparatem ruchomym:

• Aparat należy przechowywać w suchym pojemniku.

• Po wyjęciu z jamy ustnej myć szczoteczką i wodą z mydłem lub preparatem do protez.

Wizyty kontrolne

Regularne wizyty kontrolne są niezbędne, aby leczenie przebiegało prawidłowo:

• Lekarz kontroluje higienę jamy ustnej i efekty leczenia.

• Wymienia elementy aparatu (łuki, ligatury) w zależności od potrzeb.

• Umożliwia szybką reakcję w razie odkleiń zamków lub innych problemów.

Aparat stały sprzyja gromadzeniu się resztek pokarmu i płytki nazębnej, dlatego zęby wymagają dokładniejszego i bardziej świadomego oczyszczania.

Zalecamy mycie zębów po każdym posiłku, ze szczególnym uwzględnieniem okolic zamków i przestrzeni międzyzębowych. W codziennej higienie warto stosować:

• szczoteczkę ortodontyczną,

• szczoteczkę jednopęczkową,

• szczoteczki międzyzębowe lub nić dentystyczną,

• irygator wodny.

Dzięki odpowiedniej higienie można skutecznie zapobiec próchnicy, odwapnieniom szkliwa oraz stanom zapalnym dziąseł.

W przypadku aparatów ruchomych higiena jest prostsza, jednak równie ważna. Aparat należy wyjmować do posiłków, a następnie dokładnie myć go szczoteczką i wodą (lub specjalnymi preparatami). Powinien być przechowywany w suchym, wentylowanym pojemniku.

W Holistycznym Centrum ARTIMEDICA każdy pacjent rozpoczynający leczenie ortodontyczne otrzymuje pakiet startowy z podstawowymi akcesoriami oraz szczegółowy instruktaż higieny. Podczas wizyty higienistka stomatologiczna pokazuje, jak prawidłowo dbać o zęby z aparatem, dobierając metody indywidualnie do potrzeb pacjenta.

Podczas leczenia ortodontycznego dieta odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia zębów i komfortu noszenia aparatu. W pierwszych dniach po założeniu aparatu pacjent może odczuwać delikatny nacisk lub wrażliwość podczas gryzienia — dlatego warto stosować miękkie i łatwe do żucia produkty.

Zalecane produkty:

• miękkie warzywa i owoce (pokrojone lub w postaci puree),

• ryż, makarony, kasze,

• jajka, ryby, chude mięso,

• jogurty, twarogi, zupy krem,

• koktajle i smoothie.

Produkty, których warto unikać:

• twarde pieczywo, orzechy, chipsy,

• karmel, żelki, guma do żucia,

• twarde owoce i warzywa (np. jabłka, marchew – najlepiej kroić na małe kawałki).

Aparaty ruchome:

• wyjmuj aparat podczas posiłków,

• po posiłku dokładnie myj aparat.

W Holistycznym Centrum ARTIMEDICA każdy pacjent otrzymuje praktyczne wskazówki dietetyczne oraz pakiet startowy, który ułatwia pierwsze dni z aparatem. Dzięki odpowiedniemu żywieniu można zmniejszyć dyskomfort, przyspieszyć leczenie i utrzymać zdrowe zęby przez cały czas terapii ortodontycznej.

Nakładki Clear Correct — niewidoczne prostowanie zębów

Dla dorosłych, którzy nie chcą nosić klasycznego aparatu, prowadzimy leczenie przezroczystymi nakładkami Clear Correct (od 9600 zł). Nakładki są zdejmowane do jedzenia i higieny, a plan leczenia powstaje na podstawie skanu 3D. Na konsultacji ortodonta oceni, czy Twoja wada kwalifikuje się do leczenia nakładkowego.

Aparat ortodontyczny Wrocław — [Cennik 2026]

Masz pytania o koszt leczenia? Zadzwoń: 71 321 61 07 — przygotujemy indywidualny plan z kosztorysem.

Zobacz pełny cennik · Rozłóż leczenie na raty (MediRaty)

Cennik ma charakter poglądowy i nie stanowi oferty w rozumieniu Kodeksu Cywilnego. Dokładny kosztorys otrzymasz po konsultacji.